Ehrlichia bij de hond

Ehrlichia is een parasiet en veroorzaakt in honden (zelden katten) de ziekte Ehrlichiose. De Ehrlichia parasiet wordt overgedragen door teken. Omdat de Ehrlichia overdragende tekensoort niet in Nederland voorkomt, wordt de ziekte alleen gezien bij Nederlandse honden die in het buitenland zijn geweest of zijn geboren. Honden die op vakantie zijn geweest naar, of zijn geadopteerd uit, bijvoorbeeld zuid Europa of de Antillen kunnen besmet zijn met de Ehrlichia parasiet. Er zijn vele verschillende Ehrlichia soorten (Ehrlichia canis, Ehrlichia platys, Ehrlichia risticii var. atypicalis, Ehrlichia ewingii, Ehrlichia chaffeensis, Ehrlichia phagocytophila, Ehrlichia equi). De teken die de Ehrlichia parasiet overbrengen kunnen ook andere parasieten overbrengen, zoals de Babesia, Hepatozoon of Bartonella parasiet. Het komt regelmatig voor dat een hond niet alleen met Ehrlichia is besmet, maar ook met Babesia, Hepatozoon en/of Bartonella.

Ehrlichia wordt overgedragen door teken. Bescherm uw hond daarom altijd goed tegen teken. Hiervoor bestaan verschillende middelen.

Waaraan herken je een Ehrlichia infectie bij de hond?

De Erhlichia parasiet nestelt zich in de witte bloedcellen van een hond en kan zich zo door het gehele lichaam verspreiden, een multi-systemische ziekte. De Ehrlichia parasiet kan direct problemen veroorzaken, maar ook pas jaren na besmetting voor problemen zorgen. De ziekte Ehrlichiose zien we in een acute (direct) en chronische (langdurig) vorm, maar kan ook subklinisch (zonder ziekte verschijnselen) voorkomen. Het is onduidelijk waarom sommige honden de parasiet met zich meedragen en nooit ziekte verschijnselen tonen, terwijl andere honden wel ziek worden. Uit onderzoek is gebleken dat het ras van een hond hier een rol in speelt, een Duitse Herders is gevoeliger voor het ontwikkelen van de ziekte dan andere rassen.

Subklinische Ehrlichiose:

  • Geen ziekte verschijnselen van weken tot vele jaren.
  • Uit bloedonderzoek blijkt een verlaging van het aantal bloedplaatjes (thrombocytopenie).
  • Uit bloedonderzoek blijkt een verhoging van de ontstekingseiwitten (gammaglobulinemie).

Acute Ehrlichiose:

  • Ziek gedurende 1 tot 3 weken.
  • Sloom.
  • Mild gewichtsverlies.
  • Slechte eetlust.
  • Uit bloedonderzoek blijkt een bloedarmoede met een tekort aan nieuwe rode bloedcellen (niet regeneratieve anemie).
  • Verhoogde bloedingsneiging als gevolg van een tekort aan bloedplaatjes (thrombocytopenie): bloedneus, bloedverlies urine/ontlasting, bloedingen in de huid (petechiën, ecchymoses).

Chronische Ehrlichiose:

  • Sloom, gewichtsverlies, slechte eetlust.
  • Verhoogde bloedingsneiging als gevolg van een tekort aan bloedplaatjes (thrombocytopenie): bloedneus, bloedverlies urine/ontlasting, bloedingen in de huid (petechiën, ecchymoses).
  • Ontsteking van de iris van het oog (uveïtis).
  • Kreupelheid door een ontsteking van een of meerdere gewrichten (polyarthritis).
  • Neurologische afwijkingen vanuit het centraal zenuw stelsel zoals: ataxie en aanvallen.
  • Benauwdheid.
  • Acuut nierfalen.
  • Uit bloedonderzoek blijkt een verlaging van het aantal bloedplaatjes (thrombocytopenie), rode bloedcellen (bloedarmoede of anemie) en witte bloedcellen (leucopenie). Het tekort aan alle bloedcellen (pancytopenie) in het bloed wordt veroorzaakt door een probleem in het beenmerg (hypoplasie van beenmerg precursor cellen).

Hoe wordt de ziekte Ehrlichiose bij de hond vastgesteld?

Na een infectie met de parasiet Ehrlichia maakt een hond antilichamen tegen de parasiet. Het aanmaken van deze specifieke antilichamen kan even duren. Vanaf 7 dagen na infectie kunnen er antilichamen tegen de Ehrlichia parasiet in het bloed aanwezig zijn, maar soms kan het ook 28 dagen duren voordat er antilichamen in het bloed kunnen worden aangetoond.

Het gebruik van antilichamen voor het vaststellen van Ehrlichiose bij de hond (serologie).

De ziekte Ehrlichiose wordt vastgesteld door een bloedonderzoek. In het bloed wordt er gekeken naar het aantal antilichamen die de hond heeft gemaakt tegen de parasiet (serologie of titerbepaling). Wanneer de hond duidelijk ziekte verschijnselen heeft, passend bij de ziekte Ehrlichiose, maar het aantal antilichamen in het bloed niet verhoogd zijn, dan wordt er geadviseerd om 3 weken later opnieuw het aantal antilichamen in het bloed te bepalen. Wanneer er 3 weken later wel een verhoogd aantal antilichamen in het bloed kan worden aangetoond (seroconversie), dan is dit het bewijs dat de Ehrlichia parasiet de ziekte verschijnselen veroorzaakt. Wanneer bij het eerste bloedonderzoek al een hoog aantal antilichamen tegen Ehrlichia wordt vastgesteld, dan bewijzen we dat de hond ooit een infectie met de Ehrlichia parasiet heeft gehad. Helaas weten we dan niet zeker of de huidige klachten worden veroorzaakt door de Ehrlichia parasiet of door een andere (mogelijk parasitaire) infecties, zoals Babesia, Hepatozoon en/of Bartonella. De aanwezigheid van de Ehrlichia parasiet moet dan worden bevestigd middels een ander onderzoek en/of andere mogelijke ziekteverwekkers (Babesia canis, Hepatozoon, Bartonella) moeten worden onderzocht.

Het gebruik van het DNA van de Ehrlichia parasiet voor het vaststellen van Ehrlichiose bij de hond.

Door middel van een PCR onderzoek kan de aanwezigheid van de Ehrlichia parasiet worden aangetoond. Wanneer een PCR onderzoek aantoont dat de Ehrlichia parasiet aanwezig is in het opgestuurde monster (bloed of weefsel), dan is dat een bewijs voor de aanwezigheid van de Ehrlichia parasiet in het lichaam van de hond. Wanneer het PCR onderzoek echter geen Ehrlichia parasiet kan aantonen in het opgestuurde monster, dan is dit geen uitsluiting van de aanwezigheid van de Ehrlichia parasiet in het lichaam van de hond. De Ehrlichia parasiet kan nog steeds de veroorzaker zijn van de ziekte verschijnselen. Het advies is dan ook om een PCR onderzoek alleen te gebruiken in combinatie met een een serologie onderzoek (bovenstaand).

Hoe kan een infectie met Ehrlichia bij de hond worden behandeld?

De Ehrlichia parasiet kan worden behandeld met het antibiotica doxycycline (1x daags 10 mg/kg gedurende 28 dagen). Doxycycline is bruikbaar in de behandeling tegen alle soorten van de Ehrlichia parasiet. De ziekte verschijnselen zullen 24-48 uur na aanvang van de behandeling al verbeteren bij honden met acute of mild chronische Ehrlichiose. Na 14 dagen behandelen zullen in het bloed de aantal bloedplaatjes tot binnen de normaalwaarde herstellen. Wanneer na 7 dagen behandelen de bloedplaatjes niet stijgen, moet er gekeken worden naar mogelijke co-infecties met bijvoorbeeld Babesia canis, Hepatozoon en/of Bartonella. Een andere mogelijkheid voor de behandeling van Erhlichiose bij de hond is imidocarb dipropionate (2 injecties met 2-3 weken tussentijd, 5 mg/kg IM). Het herstel van de ziekteverschijnselen zal gelijk zijn als bij de doxycycline behandeling, alleen al het langer duren voordat het aantal bloedplaatjes volledig is hersteld. Om te bevestigen of een hond is genezen van Ehrlichiose kunnen de bloedplaatjes hertest worden op 4-8 weken na de behandeling. Het volledig herstellen van de verhoogde ontstekingseiwitten in het bloed (hyperglobulinemie) gedurende 6-9 maanden, suggereert ook het volledig elimineren van de Ehrlichia parasiet. Na 6-9 maanden kan het aantal antilichamen tegen Ehrlichia in het bloed dalen en zelfs negatief worden. Het gebruik van serologie om herstel te bevestigen kan echter moeilijk zijn, omdat sommige honden, ondanks volledig herstel, jaren lang een hoge antilichaam titer tegen Ehrlichia houden.

Wat is de prognose na een infectie met Erhlichia?

Het is tot op heden onduidelijk of de Ehrlichia parasiet echt volledig uit het lichaam kan worden geëlimineerd. De wetenschap gaat uit van volledig herstel wanneer de ziekteverschijnselen verdwijnen, de bloedplaatjes in aantallen herstellen en de ontstekingseiwitten binnen de normaalwaardes dalen. Een hond kan dus volledig herstellen van de ziekte.

Hoe kan een infectie met Ehrlichia worden voorkomen?

Voorkomen is belangrijker dan genezen! Omdat de Ehrlichia parasiet wordt overgedragen door een teek is het erg belangrijk om de hond goed te beschermen tegen teken. Er zijn tegenwoordig veel verschillende producten op de markt om uw hond te beschermen tegen teken. Daarnaast komt de Ehrlichia overbrengende teek (nog) niet voor in Nederland, waardoor het niet meenemen van de hond naar warmere landen de beste bescherming biedt.

Het is natuurlijk heerlijk om samen met uw hond op vakantie te gaan. Houdt u er echter rekening mee dat uw hond in het buitenland ziektes kan oplopen welke in Nederland niet voorkomen. Een infectie met de Ehrlichia parasiet is hier een voorbeeld van.

 

Heeft u nog vragen na het lezen van deze pagina, neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen u graag!