Diabetes insipidus bij de hond

Diabetes insipidus is een relatief zeldzame aandoening waarbij de nieren de urine niet meer kunnen concentreren. De naam diabetes doet vermoeden dat het hier om suikerziekte gaat. Dit is echter niet het geval. Er bestaan twee soorten diabetes, diabetes mellitus en diabetes insipidus.

Mellitus betekent zoet. Dit komt omdat de dokter vroeger de urine proefde om te beoordelen of een patiënt suikerziekte had. Als de urine zoet smaakte was er sprake van suikerziekte, was deze smakeloos dan niet. Insipidus betekent smakeloos, vandaar de term diabetes insipidus. Diabetes insipidus heeft echter niets te maken met suikerziekte. Bij beide aandoeningen is er echter sprake van (zeer) veel drinken en plassen.

Wat is diabetes insipidus bij de hond?

Bij diabetes insipidus is er dus sprake van zeer veel drinken en plassen. De urine wordt daardoor zeer waterig en is zeer helder van kleur. Er zijn twee soorten diabetes insipidus:

  • Centrale diabetes insipidus

Bij centrale diabetes insipidus wordt er in de hypofyse te weinig ADH (anti diuretisch hormoon, vroeger vasopressine) aangemaakt. Dit hormoon is nodig om urine te concentreren. Als een hond weinig vocht binnen krijgt zal de hypofyse bij gezonde honden ADH aan gaan maken. Onder invloed van dit hormoon gaan de nieren concentreren. Hoe meer van dit hormoon er uitgescheiden wordt, des te geconcentreerder wordt de urine.
Bij centrale diabetes insipidus maakt de hypofyse dit hormoon niet meer aan. De nieren gaan dan de urine niet meer concentreren, ook al wordt er weinig tot geen vocht meer opgenomen. Dieren met (centrale) diabetes insipidus drogen dus snel uit en moeten de hele dag door veel drinken om niet uit te drogen.

Centrale diabetes insipidus wordt behandeld met desmopressine, een synthetisch ADH. Dit wordt meestal via druppels in de ogen toegediend (Minrin oogdruppels). Het is eigenlijk een neusdruppel (afkomstig uit de humane geneeskunde). Omdat honden lastig te druppelen zijn in de neus geven we het bij honden als een oogdruppel. Wel is het advies het oog waarin gedruppeld wordt af te wisselen. We beginnen met één druppel per dag. Indien nodig kan de dosis op effect verhoogd worden. Het is belangrijk voordat deze druppels gegeven worden om andere oorzaken van veel drinken en plassen uit te sluiten.

Soms werkt de neusdruppel niet of niet goed. Er bestaat ook een pilvorm van desmopressine. Omdat deze slecht opgenomen worden wordt deze niet vaak gebruikt.

Bij een succesvolle behandeling met desmopressine zal de hond veel minder gaan drinken en wordt de urine weer beter geconcentreerd.

  • Nefrogene diabetes insipidus

Dit is een zeer zeldzame vorm waarbij de nieren niet of niet goed meer reageren op ADH. Er zijn vele ziektes waarbij de nieren niet meer goed reageren op ADH zoals de ziekte van Cushin, leverproblemen, een pyometra e.d..
Primaire diabetes inispidus, een aangeboren aandoening waarbij er geen onderliggende oorzaak te vinden is, is zeer zeldzaam. De symptomen zijn gelijk aan die van centrale diabetes inispidus. De behandeling is met diuretica zoals hydrochloorthiazide  als andere onderliggende oorzaken uitgesloten zijn.