Paracetamol vergiftiging bij de kat

Paracetamol (acetaminophen) is een veel gebruikte pijnstilling en koortsremmer bij de mens. Bijna iedereen heeft wel een doosje paracetamol in huis. Heb je hoofdpijn, buikpijn of voel jij je niet lekker, dan neem je snel een paracetamol tabletje. Paracetamol is voor mensen in de voorgeschreven dosering niet schadelijk. Helaas geldt dit niet voor onze huisdieren. Paracetamol is zeer giftig voor katten!

Waarom is paracetamol giftig voor de kat?

Paracetamol wordt in elk lichaam (kat, hond en mens) omgezet en afgebroken. Het omzettingsproces van paracetamol heet glucuronidatie en sulfatie. Het lichaam van de kat is niet goed in glucuronidatie en sulfatie, waardoor de kat paracetamol niet kan omzetten en afbreken. Omdat de kat de paracetamol niet kan omzetten en afbreken is de kat veel gevoeliger voor de bijwerkingen van paracetamol. Voor de liefhebber: via het cytochroom P450 wordt er van paracetamol een zeer schadelijke stof gemaakt, het NAPQ1 (N-acetylparabenzochinonimine). NAPQ1 wordt aanvankelijk weggevangen door glutathion, maar bij een te grote productie van NAPQ1, zal deze schadelijke stof tot ernstige problemen leiden.

Welke dosering paracetamol is giftig voor de kat?

Bij een dosis van 10 mg/kg paracetamol kunnen er vergiftigingsverschijnselen bij de kat optreden. Dit betekent dat 1/10 tablet van 500 mg al schadelijk is voor een kat van 5 kg! Paracetamol wordt 1 uur na opname al geabsorbeerd vanuit de maag.

paracetamol giftig

Een tiende deel van een 500 mg paracetamol tablet is al giftig voor katten.

Welke verschijnselen krijgt een kat na inname van paracetamol?

4 tot 72 uur na inname van paracetamol ontstaan de volgende problemen:

  • Acute leverschade en leverfalen.
  • Vorming van methemoglobine, waardoor het bloed onvoldoende zuurstof kan vervoeren. Methemoglobine is een veranderde vorm van hemoglobine. Hemoglobine zorgt in de rode bloedcel voor het vervoer van zuurstof. Methemoglobine kan geen zuurstof vervoeren.
  • Nierschade (necrose van de proximale tubuli) en acuut nierfalen.
  • De vorming van Heinz Bodies in de rode bloedcellen en bloedarmoede (hemolytische anemie). Heinz bodies zijn inclusies in rode bloedcellen, bestaande uit gedenatureerd hemoglobine. Door de vorming van Heinz Bodies in de rode bloedcellen worden rode bloedcellen afgebroken.

4 tot 72 uur na inname van paracetamol ontstaan de volgende symptomen: 

  • Blauwe slijmvliezen (cyanosis). Blauwe slijmvliezen ontstaan doordat het bloed onvoldoende zuurstof kan vervoeren. De kleur van het bloed verandert van fel rood naar paars (blauw/rood).
  • Een versnelde ademhaling. Een versnelde ademhaling ontstaat doordat het bloed onvoldoende zuurstof kan vervoeren. De kat moet vaker ademen om aan zijn zuurstofbehoefte te voldoen.
  • Sloomheid of zwakte. De kat wordt slomer omdat het lichaam te weinig zuurstof krijgt. Daarnaast kan de kat zich ziek voelen door de lever- en nierproblemen.
  • Gezwollen poten en kop (oedeem).
  • Geelzucht. Geelzucht ontstaat door acuut leverfalen.
  • Braken en anorexie. Braken en anorexie ontstaan door acuut leverfalen en nierfalen.

Hoe behandelen we een kat met een paracetamol vergiftiging?

Na inname van paracetamol door de kat:

  • De kat laten braken (xylazine (0,44 mg/kg IM) of dexmedetomidine (0,05 ml IM)). De kat laten braken is alleen de eerste 4 uur na inname zinvol.
  • Maag spoelen onder algehele narcose. Het is erg belangrijk om de kat goed te intuberen en extra zuurstof toe te dienen.
  • Actieve kool (norit 1-4 gr/kg, 4-6 keer per dag gedurende 2-3 dagen). Actieve kool is belangrijk in verband met de enterohepatische kringloop van paracetamol. Door de enterohepatische kringloop worden de afvalstoffen die zijn uitgescheiden via de lever weer opnieuw opgenomen door de darm. Door deze kringloop blijven de afvalstoffen langer in het lichaam. Actieve kool kan de afvalstoffen wegvangen in de darm. Let op: er moet 2-3 uur tussen de medicatie gift en gift van actieve kool zitten.
  • Als dit alles succesvol is geweest moet de kat gedurende minimaal 24 uur gemonitord worden op hematurie en hemoglobinurie (bloedverlies via de nieren in de urine). Daarnaast dient er gecontroleerd te worden of er methemoglobine gevormd wordt. Dit kan gecontroleerd worden door bloed af te nemen. Deze wordt bruin bij vorming van methemoglobine.

Als er vergiftigingsverschijnselen ontstaan of aanvang behandeling start 8 uur na inname van paracetamol door de kat:

  • N-acetyl-cysteine (NAC of Fluimucil).
    NAC is het tegengif (antidoot) voor paracetamol. NAC bindt met de gifstoffen, verbeterd de bloedtoevoer naar de lever en gaat de vorming van methemoglobine tegen. NAC dient bij voorkeur intraveneus toegediend te worden:

    • Start: eenmalig 140 mg/kg IV bij opname van minder dan 200 mg/kg paracetamol. Geef de dubbele dosering (280 mg/kg IV) bij opname van meer dan 200 mg/kg paracetamol. Verdun NAC naar 5% in een NaCl oplossing en de intraveneuze toediening dient langzaam (15-20 minuten) te gebeuren.
    • Vervolg: gedurende 48 uur, 4 maal daags 70 mg/kg IV of per os (IV vloeistof kan ook per os gegeven worden). Wanneer per os wordt toegediend: 2 uur na het geven van de actieve kool pas ingeven.
  • S-adenosylmethionine (SAM-E of Zentonil).
    SAM-E verhoogd de gluthathion (vangt de schadelijke stof NAPQ1 weg) concentratie. Ook beschermt SAM-E de rode bloedcellen tegen beschadiging en stimuleert SAM-E het herstel van de lever.

    • Start: 1 maal daag 40 mg/kg PO
    • Daarna: 1 maal daags 20 mg/kg PO gedurende 2-3 weken.
  • Vitamine C (ascorbinezuur).
    Vangt de vrije radicalen weg.

    • 20-30 mg/kg 4 x daags gedurende 2-3 weken.
  • Infuus therapie om het vochtgehalte van het lichaam op peil te houden en de doorbloeding van alle organen te stimuleren.
  • Extra zuurstof, bij voorkeur in een zuurstofkooi.
  • Als er erge bloedarmoede ontstaat kan een bloedtransfusie nodig zijn.

Wat is de prognose van een paracetamol vergiftiging bij de kat?

Bij de inname van paracetamol door de kat is er helaas kans op sterfte. Met name door de vorming van methemoglobine en het zuurstofgebrek van het lichaam wat hierdoor ontstaat. Als de dierenarts tijdig ingrijpt, kan een kat volledig herstellen van een paracetamol vergiftiging. Het herstel van de schade aan de lever duurt het langst, herstel van de lever kan tot 3 weken duren.

Heeft uw kat mogelijk een vergiftiging opgelopen of heeft u nog vragen? Neem dan gerust contact met ons op, wij bieden 24/7 spoedhulp voor uw dier!

Paracetamol vergiftiging bij de kat

Paracetamol is zeer giftig voor katten. 1/10 van één tabletje kan al giftig zijn voor uw kat!

 

 

s